NHÀ VĂN CLAUDIO MAGRIS - SÁNG GIÁ NOBEL 2008? - BÌNH LUẬN - NGUYỄN HỮU HỒNG MINH



Chân dung nhà văn Claudio Magris


NGUYỄN HỮU HỒNG MINH


Tôi vừa đọc trên AP, giải Nobel 2008 năm nay ứng viên nặng ký sẽ là nhà văn Claudio Magris, người Ý. Một tên tuổi mà phần đông với bạn đọc VN còn rất xa lạ.

Ngay cả bản thân tôi chỉ tình cờ được tiếp xúc với tác phẩm Claudio Magris qua một người anh mà tôi rất yêu quý: dịch giả Vũ Ngọc Thăng. Anh Thăng là Việt kiều Canada. Trước, anh đã từng ở Ý hết cả quãng đời trai trẻ gần ba chục năm. Khi có dịp trò chuyện, hỏi anh về văn học Ý trong cảm quan Châu Âu (phải nói rõ thế vì tôi biết anh xa xứ đã đọc nhiều và biết nhiều về văn hóa, văn học Châu Âu, các lãnh địa Nghệ thuật như âm nhạc, thi ca, triết học mà anh quan tâm...) thì thật bất ngờ, Vũ Ngọc Thăng đã nói với tôi một tên tuổi "lạ hoắc, lạ hươ" mà anh rất ngưỡng mộ: Claudio Magris. Và bản thân anh cũng đang cố gắng "vận động" tư duy và thời gian "đợt về nước "chạy đua" để dịch một cuốn bước đầu tập hợp đôi bài viết, vài tiểu luận của nhà văn này giới thiệu cho bạn đọc . Tôi "choáng" vì cái tên Claudio Magris là quá mới so với những gì đã từng đọc của tôi.

Đó là cuốn Không Tưởng Và Thức Tỉnh do nhà xuất bản Hội Nhà Văn và Trung tâm Đông Tây phối hợp thực hiện. Tập sách còn được tài trợ bởi Đại sứ quán Italia tại Hà Nội. Tôi đã có một vài dòng giới thiệu kèm theo bìa sách trên Thanh Niên tuần san khi vừa in xong mấy tuần. Đó cũng là một trong ít ỏi những thông tin trên các báo về cuốn sách của Claudio Magris. Dường như "Không tưởng và thức tỉnh" ứng với cái tên của nó? Đã cùng chung một số phận hẩm hiu như người viết và người dịch nó. Tại sao như vậy?

Trước hết phải nói đây là cuốn sách trí tuệ và khó đọc. Nó không dành cho số đông và những bạn đọc thiếu kiên nhẫn. Nhưng rất hay. Hay đến nỗi tôi đã ghi chép lại rất nhiều khi đọc cuốn sách này. Đến bây giờ vẫn là cuốn sách gối đầu giường của tôi.

Trình tự vài gạch đầu dòng sau đây tôi giúp những ai muốn tìm hiểu về nhà văn Claudio Magris trước khi có ý định tìm đọc vào văn bản:

-Có cần phải đọc Claudio Margis hay không? Rất cần. Nếu bạn muốn nắm bắt ít nhiều hay muốn tìm hiểu xem Tư duy Văn hóa và Trí tuệ của Châu Âu hiện đang đến đâu? Những nền văn hóa liên tục đối thoại với quá khứ và hiện tại.

-Claudio Margis thuộc dòng nào trong những trào lưu? Cấp tiến. Và cấp tiến bậc nhất trong những gì gọi là cấp tiến.

-Điều gì minh chứng cho cái gọi là cấp tiến bậc nhất? Trí tuệ, uyên bác và phương pháp tư duy logíc.

-Bên cạnh Claudio Magis theo bạn sẽ là những ai? Theo tôi phải là những người sau Homer, Franz Kafka, Jorge Louis Borges, Octavio Paz, Dostoevski, Umbecto Eco...(lưu ý không theo trình tự).

-Thử ví dụ một câu tiêu biểu dạng Magis (nhại tên, cũng có thể hiểu theo nghĩa ma-gic, phù thuỷ)? CÁI CHẾT. Ông viết thế này nhé: "Can dự tới cái chết, nó là sự hoãn lại cái chết, là sự gia hạn tối đa cái chuyến tới cuối cùng, là nghệ thuật chơi rong, là nghệ thuật tồn tại. Một cái chai mở nút đắm mình trong nước, đón nhận dòng chảy của sự sống"...

-Dẫn chứng một câu thích nhất của Claudio Margis: Suy tư trên lưỡi kiếm.

Nguyễn Hữu Hồng Minh


*Bài tìm thấy trên BlogYahoo / nguyenhuuhongminh360
©nguyenhuuhongminh.com